İzmir’de Sular Altında Kalan Arkeolojik Alan Müze Oluyor

Kaplan Mustafa Paşa Vakfı’na ait iş merkezinin yıkılıp yeniden yapılması için İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından 2016’da ihale yapıldı.

İZMİR – İzmir’de inşaat çalışması sırasında bulunan ve sular içinde kalan Roma dönemine ait hamam-gymnasium’un olduğu alan açık hava müzesi yapılıyor. Tarihi alanda bulunan mozaiklerin üstü camla kapatılacak, izleme terasları ve yürüyüş yolları yapılacak. İzmir, Konak’taki Ahmetağa Mahallesi’nde bulunan Kaplan Mustafa Paşa Vakfı’na ait iş merkezinin yıkılıp yeniden yapılması için İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından 2016’da ihale yapıldı.

İhaleyi kazanan firma yeni bir iş merkezi yapmak için eskisini yıktı. Yıkım sırasında tarihi eser kalıntılarına rastlanınca üçüncü derece arkeolojik sit alanı olan bölgede İzmir Müze Müdürlüğü denetiminde sondaj ve kurtarma kazısı yapıldı.

Kazıda 2. yüzyıldan kalma antik Roma dönemine ait hamam – gymnasium kompleksinin kalıntıları bulundu. 2018’de kalıntıların bulunduğu bölge yağmur ve zemin suyu altında kaldı.

Hürriyet’ten İdris Emen’in haberine göre, tarihi alanda bulunan eserler fiziksel, kimyasal ve biyolojik bozulmalara açık olduğu için suyun tahliye edilmesi ve alanın açık hava müzesi haline getirilmesi yönünde kamuoyunda bir talep oluştu. Bunun üzerine İzmir Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarihi alanın açık hava müzesi yapılması için bir proje hazırladı. Konak Belediyesi’nin incelemesi ve ön onayı sonrasında müze projesi için koruma kurulundan onay alındı.

Ağustos ayında bitirilecek

Ağustos ayında bitirilmesi öngörülen projeye göre öncelikle tarihi alanın tekrar su altında kalmaması için alana drenaj sistemi kurulacak. Alanda bulunan eserlerin konservasyon ve restorasyonu tamamlandıktan sonra müzenin yapımına başlanılacak. Tarihi alanda bulunan mozaiklerin hava şartlarından etkilenmemesi için mozaiklerin üstü cam ile kapatılacak. Böylece ziyaretçiler müzeyi gezerken mozaikleri görebilecek.

Ziyaretçilerin bilgilendirilmesi için çeşitli noktalara bilgilendirme panoları, izleme terasları ve yürüyüş yolları yapılacak. Ayrıca ziyaretçiler için tarihi eserlerin çıktığı bölgenin yanına kafe, restoran ve eğitim alanı kurulacak.

Anadolu’ya özgü bir örnek

İzmir’de ortaya çıkan yapının Roma imparatorluk dönemine ait hamam kompleksinin Anadolu’ya özgü bir örneği olduğunu söyleyen arkeolog Nezih Başgelen, yapının önemini şöyle anlatıyor:

“İzmir MS 177’de büyük depremde yerle bir olduğunda o dönemde İzmir’de yaşayan ünlü hatip ve yazar Aristides hitabet yeteneğini kullanarak imparator Marcus Aurelius’u İzmir’e yardım etmesi konusunda ikna etmiş ve kentin yeniden tüm görkemiyle inşasını sağlamış. Aristides çok sevdiği Smyrna’yı (İzmir’i) tasvir ederken şehirdeki göz kamaştırıcı gymnasionlar, pazar yerleri, tiyatrolar, tapınak alanları, limanlar, doğal ve insan yapımı güzelliklerin birbirleriyle yarıştığını, nerede yıkanacağınızı bilemeyeceğiniz kadar çok hamamın olduğunu belirtmekte. Ortaya çıkan kalıntıların planı, anıtsal bir hamam-gymnasium komplesinin bir bölümü ile karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.”